Veelgemaakte fouten
Waardoor ontstaat er achteraf discussie over een aankoopkeuringsrapport dat jij hebt ondertekend?
Een keuringsrapport wordt zelden aandachtig gelezen op de dag dat je het verstuurt. Het wordt pas echt gelezen als er een probleem is, vaak maanden later, door iemand die zoekt naar wat je had moeten opmerken. Deze zeven fouten zijn de fouten die op zo'n moment uitleg kosten, met per fout de correctie die je meteen kunt doorvoeren.
Waarom een rapport achteraf anders leest
Op de dag van de keuring is het rapport een dienst aan de koper. Zes maanden later, als er een lekkage is of als de fundering tegenvalt, is het een bewijsstuk. Dan wordt zin voor zin gekeken wat je hebt geschreven, wat je hebt weggelaten en wat je precies hebt bedoeld.
Voor jou als keurder is de maatstaf uiteindelijk het handelen van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot. Wie tekortschiet, kan aansprakelijk zijn op grond van artikel 6:162 BW, dat de onrechtmatige daad regelt. Dat klinkt zwaarder dan het in de praktijk vaak uitpakt, maar het verklaart wel waarom formulering ertoe doet.
Het goede nieuws is dat vrijwel alle discussies teruggaan op een handvol herkenbare patronen. Ze zitten niet in je vakkennis, maar in de manier waarop je die op papier zet.
Fout 1: een bevinding die eigenlijk geen waarneming is
"Voegwerk in matige staat" is geen waarneming, het is een oordeel zonder onderbouwing. De lezer weet niet wat je hebt gezien, waar je het hebt gezien en hoe erg het is. Als een aannemer later tot een ander oordeel komt, staat jouw woord tegenover het zijne en heeft niemand iets om op terug te vallen.
Een bruikbare bevinding heeft vier delen: de plaats, de waarneming, de duiding en het gevolg. Bijvoorbeeld: op de noordgevel ter hoogte van de eerste verdieping is over ongeveer drie strekkende meter uitgespoeld voegwerk zichtbaar, passend bij langdurige regenbelasting, waardoor water in de spouw kan doordringen.
Werk daarom met vaste standaardbevindingen die je per opname aanvult in plaats van elke keer een nieuwe zin te formuleren. Je schrijft sneller en je formuleert consistenter, en dat laatste telt zwaar als iemand twee van jouw rapporten naast elkaar legt.
Fout 2: foto's zonder plaatsbepaling
Veertig foto's van scheuren, plafonds en leidingen zonder aanduiding waar ze genomen zijn, zijn achteraf bijna waardeloos. Jij weet op de dag zelf welk kozijn het was; drie maanden later weet niemand het meer, jij ook niet.
Koppel elke foto direct aan de bevinding waar hij bij hoort en aan een ruimte of een geveldeel. Neem overzichtsfoto's die de context tonen voordat je inzoomt, en fotografeer een meetlint, een muntstuk of een ander vertrouwd voorwerp mee als de schaal ertoe doet.
- Overzicht eerst, detail daarna, in die volgorde in het dossier.
- Een vaste volgorde per keuring, zodat de nummering vanzelf een looproute vormt.
- Bij vochtplekken: noteer datum en weersomstandigheden, want die bepalen wat de foto laat zien.
- Bewaar het origineel met tijdstempel, ook als je in het rapport een bijgesneden versie gebruikt.
Fout 3: geen reikwijdte en geen zichtbare beperkingen
Dit is de fout die de meeste schade aanricht. Een aankoopkeuring is een visuele inspectie zonder destructief onderzoek, en de omstandigheden van die dag bepalen wat je kunt zien. Wie dat niet opschrijft, wekt de indruk alles te hebben beoordeeld.
Noteer per keuring wat je niet hebt kunnen beoordelen en waarom. Een kruipruimte die niet toegankelijk was, een volgestouwde zolder, een dakvlak dat alleen vanaf de grond te bekijken was, een installatie die niet in bedrijf kon worden gesteld, een woning die nog volledig gemeubileerd was.
Zet die beperkingen niet achterin in kleine letters, maar in de samenvatting waar de koper ze leest voordat hij een bod doet. Een korte, feitelijke lijst werkt beter dan een juridische alinea, omdat een lijst daadwerkelijk gelezen wordt. Hoe je die punten systematisch langsloopt, staat in de checklist voor de bouwkundige keuring van kruipruimte tot nok.
Fout 4: bedragen zonder uitgangspunt
Een raming zonder prijspeil, zonder bandbreedte en zonder vermelding of btw is inbegrepen, gaat vroeg of laat een eigen leven leiden. In de onderhandeling wordt het een claim, bij de aannemer wordt het een verwachting, en bij tegenvallers wordt het een verwijt.
Zet boven het hoofdstuk in welke maand en welk jaar je prijspeil geldt, of steiger en afvoer zijn meegerekend en of de bedragen inclusief btw zijn. Het algemene btw-tarief is 21 procent; voor een particuliere koper is dat geen detail maar een substantieel deel van de rekening.
Geef bovendien elke post een termijn, zodat onderhoud dat pas over jaren speelt niet als direct gebrek wordt opgevat. De volledige werkwijze staat in het artikel over kostenramingen onderbouwen met bandbreedtes en termijnen.
Fout 5: een conclusie die de rest van het rapport niet samenvat
Veel rapporten eindigen met een algemene alinea die op elke woning zou passen. De koper die alleen de samenvatting leest, en dat zijn er veel, mist daardoor precies de punten waarvoor hij je heeft ingehuurd.
Een conclusie hoort de drie tot vijf zwaarste bevindingen te noemen, met de plaats en de termijn erbij. Daarna volgt wat de koper eerst moet uitzoeken, en tot slot een verwijzing naar de beperkingen van het onderzoek.
Schrijf die conclusie nooit voordat de bevindingen af zijn. Wie de samenvatting alvast opstelt en daarna nog gebreken toevoegt, houdt bijna altijd een conclusie over die niet meer klopt met de rest van het document.
Fout 6: onzorgvuldig omgaan met gegevens en foto's
Een keuringsdossier bevat meer persoonsgegevens dan keurders doorgaans beseffen: naam en adres van de koper, gegevens van de verkoper, foto's van het interieur en soms van bewoners of hun spullen. Sinds 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming van toepassing, aangevuld door de Uitvoeringswet AVG.
Dat betekent in de praktijk het volgende. Artikel 30 AVG vraagt om een verwerkingsregister; de uitzondering voor kleine organisaties vervalt zodra de verwerking niet incidenteel is, waardoor de plicht bijna altijd geldt. Werk je met een softwareleverancier, dan hoort daar een verwerkersovereenkomst bij zoals artikel 28 AVG voorschrijft.
Gaat het toch mis, dan moet een datalek binnen 72 uur na ontdekking bij de Autoriteit Persoonsgegevens worden gemeld, tenzij het onwaarschijnlijk is dat het lek een risico oplevert. Alle datalekken moeten daarnaast intern worden geregistreerd. Vraagt een betrokkene om inzage of verwijdering, dan beantwoord je dat verzoek binnen een maand, met een verlenging van maximaal twee maanden.
Praktisch: stuur rapporten niet als onbeveiligde bijlage naar een adreslijst, laat foto's van persoonlijke bezittingen weg als ze niets toevoegen aan de bevinding, en zet je dossiers niet los op een privételefoon zonder schermvergrendeling.
Fout 7: geen dossier na verzending
Het rapport de deur uit en de map dicht: dat is de fout waar je het langst last van hebt. Zonder dossier kun je later niet reconstrueren welke prijzenlijst je gebruikte, welke foto's je wel maar niet opnam, of welke afspraak je met de koper had over de reikwijdte.
Bewaar per adres een compleet dossier: de opdrachtbevestiging, de opnameaantekeningen, alle originele foto's, de gebruikte versie van je prijzenlijst, het verzonden rapport en de correspondentie. Voor je administratie geldt een bewaarplicht van 7 jaar; voor gegevens over onroerende zaken is dat 10 jaar, en dat is voor keuringsdossiers de veilige maatstaf.
Houd er rekening mee dat bouwgebreken lang kunnen naijlen. Artikel 7:761 BW bepaalt dat rechtsvorderingen wegens een gebrek verjaren twee jaar na protest, en dat het recht in beginsel vervalt twintig jaar na oplevering. Dat gaat over aannemer en opdrachtgever, maar het toont wel de tijdschaal waarop over gebreken gesproken wordt.
Het onderscheid dat je in elk rapport uitlegt
Kopers halen de bouwkundige keuring en de publiekrechtelijke toets vaak door elkaar. Sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen geldt voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 vanaf 1 januari 2024, en voor verbouwactiviteiten in die klasse vanaf 1 juli 2025, dat een onafhankelijke kwaliteitsborger toetst en dat de gemeente niet langer vooraf aan de technische bouwvoorschriften toetst.
Jouw aankoopkeuring staat daar los van: die is een advies aan een koper over een bestaande woning, geen wettelijke toets. Zet dat in een enkele zin in je rapport, dan voorkom je dat iemand later meent dat jij een goedkeuring hebt afgegeven. Wat de bouwregelgeving verder wel en niet voor je werk betekent, staat in het overzicht van de Wkb en het Burgerlijk Wetboek voor keurders.
Een controleronde van vijf minuten
Loop voor verzending deze punten na. Het kost weinig tijd en het vangt de meeste fouten uit dit artikel af.
- Heeft elke bevinding een plaats, een waarneming, een duiding en een gevolg?
- Hoort bij elke zwaardere bevinding minstens een overzichtsfoto en een detailfoto?
- Staan de beperkingen van het onderzoek in de samenvatting, niet alleen achterin?
- Vermeldt het ramingshoofdstuk prijspeil, bandbreedte, termijn en btw-lijn?
- Noemt de conclusie dezelfde zwaarste punten als de bevindingen?
- Staat het volledige dossier opgeslagen, inclusief originele foto's?
Wie deze ronde consequent doet, merkt dat het aantal telefoontjes achteraf afneemt. Over de achtergrond van deze kennisbank en de manier waarop de artikelen tot stand komen, lees je meer op de auteurspagina van deze site.
Conclusie: schrijf voor de lezer van over een jaar
Alle zeven fouten komen op hetzelfde neer. Ze ontstaan doordat een rapport wordt geschreven voor de dag van verzending, terwijl het gelezen wordt op de dag dat er iets misgaat. Schrijf voor die tweede lezer en het merendeel van de discussies verdwijnt vanzelf.
In de rapportmodule van Aankoopkeuring Pro zijn deze controles ingebouwd: vaste velden per bevinding, foto's die aan hun bevinding vastzitten, een verplichte lijst met beperkingen en een raming die zonder prijspeil en termijn niet af is. Wil je weten hoe dat op jouw sjabloon aansluit, beschrijf dan je werkwijze via het contactformulier; je krijgt binnen twee werkdagen antwoord.